نام کتاب    : استاندارد و استاندارد کردن
تألیف و ترجمه    : مهرداد یگانه
ناشر    : مؤسسه دانش پارسیان
نوبت چاپ     : اوّل- زمستان ۱۳۸۹
تیراژ    : ۱۰۰۰ نسخه
شابک    : ۷-۳۳-۵۴۵۱-۶۰۰-۹۷۸

درباره ما

شرکت دانش پارسیان در سال 1382 به منظور کمک به مدیریت منابع سازمانی با استفاده از ابزارهای فناوری اطلاعات تشکیل گردید و در این مدت بر آن بوده که تکنولوژی‌های روز دنیا را مورد استفاده قرار داده و با خلاقیت و رویکرد استفاده بومی برای مصرف کننده نهایی، کارایی خدمات و محصولات تولیدی خود را در بالاترین سطح حفظ کرده و ارتقاء دهد....

چکیده

امروزه از واژه استاندارد در زمینه‌های متفاوتی استفاده می‌شود. برای مثال در مکالمات روزمره بکار بردن عباراتی نظیر لوازم استاندارد، رفتار استاندارد، مشخصات استاندارد و امثال آن بسیار رایج است و در تمامی این موارد معانی الگو، معیار و میزان برای واژه استاندارد استنباط می‌شود. در بیان مفهوم ساده استاندارد و استاندارد کردن مقایسه آن با مفهوم ساده زیبایی جالب توجه است. یکی از فیلسوفان برجسته در یک تعریف ساده از زیبایی گفته است «زیبایی عبارت است از زدودن قسمت‌های زائد و اضافی از یک مقوله» برای مثال یک پیکرتراش با حذف قسمت‌های زائد و اضافی از یک تکه سنگ از آن یک پیکر زیبا خلق می‌کند. براساس این تعریف چنانچه بخواهیم برای استاندارد و استاندارد کردن نیز تعریف ساده‌ای بیان کنیم می‌توان گفت «استاندارد کردن یعنی ساده کردن» که نتیجه این فرآیند خلق یک معیار و راهنما بنام استاندارد است که از آن برای مقایسه استفاده می‌شود. البته شایان ذکر است که در مفهوم زیبایی خلق یک اثر زیبا براساس ذوق، سلیقه و نبوغ شخصی انجام می‌گیرد اما در خلق یک استاندارد توافق عمومی ملاک عمل است.
در کنار کلیه تعاریف عمومی و تخصصی که در زمینه استاندارد و استاندارد کردن می‌تواند مطرح باشد ملاحظه مفاهیم این مقوله از دیدگاه سازمان بین‌لمللی استاندارد  حائز اهمیت است.
الف- استاندارد مدرکی است در برگیرنده قواعد، راهنمایی‌ها یا ویژگی‌هایی برای فعالیت‌ها یا نتایج آنها به منظور استفاده عمومی و مکرر که از طریق همرایی فراهم و به وسیله سازمان شناخته شده‌ای تصویب شده باشد و هدف از آن دست یابی به میزان مطلوبی از نظم در یک زمینه خاص است.
یادآوری- استاندارد باید مبتنی بر نتایج استوار علوم، فنون، تجربیات و در راه ارتقاء منافع مطلوب جامعه باشد.
ب- استاندارد کردن عمل ایجاد مقرراتی است برای استفاده عمومی و مکرر با توجه به مشکلات بالفعل و بالقوه که هدف از آن دست‌یابی به میزان مطلوبی از نظم در یک زمینه خاص است.
یادآوری- این فعالیت به خصوص شامل تدوین، نشر و اجرای استاندارد است.
به صراحت می‌توان گفت بسیاری از نکته‌های مهم علمی و عملی یک سیستم استاندارد کردن در تعاریف ارائه شده توسط سازمان بین‌المللی استاندارد نهفته است. استفاده عمومی و مکرر، رعایت اصل توافق عمومی و تلاش دسته جمعی، تدوین و اجرای استانداردها، صحه‌گذاری و تصویب توسط یک سازمان معتبر از اجزاء مهم تعاریف فوق است و نکته مهم‌تر در ارتقاء اعتبار اجرایی و قانونی استانداردها مبتنی بودن این مدارک بر نتایج استوار علوم، فنون و تجربه است. با توجه به این نکته تفاوت یک استاندارد با یک مقاله یا تحقیق علمی و یا دستورالعمل اجرایی به روشنی مشخص می‌شود. یک مقاله یا تحقیق عموماً نتیجه کاری یک شخص یا یک گروه همگن برای یک حوزه یا موضوع مشخص است که ممکن است در مرحله اجراء بدلیل عدم وجود امکانات فنی و حتی تجربیات کافی با مشکلات فراوانی روبرو شود. اما تدوین یک استاندارد با ترکیب سه عنصر علم، فن و تجربه انجام می‌گیرد در واقع می‌توان گفت:
تجربه + فن + علم = استاندارد
و دقیقاً به همین دلیل است که یک استاندارد یک سند کاملاً علمی (همگام با تحقیقات)، فنی (عملی براساس فرایندهای جاری) و برگرفته از تجربیات موجود است.
پیش از پرداختن به زمینه‌های تاریخی استاندارد شایان ذکر است که استاندارد ازنظر فیزیکی و کاربردی در درون سیستم استاندارد کردن به دو مفهوم عمده بکار می‌رود. در مفهوم اول منظور از استاندارد، یکاها و برسنج‌های  اندازه‌گیری است. این مفهوم می‌تواند به معنی یکاهای اندازه‌گیری مانند متر، کیلوگرم، ثانیه و نظایر آن باشد و یا مقیاس‌های فیزیکی از قبیل میله یک متری، وزنه یک کیلوگرمی و امثال آن را دربر گیرد. در مفهوم دوم، استاندارد کتابچه یا مجموعه مکتوبی  است که دربرگیرنده مقررات و اصولی برای تنظیم امور فنی، صنعتی، علمی یا تجاری می‌باشد. لازم به ذکر است که مفهوم اول استاندارد (یکاها و برسنج‌های فیزیکی) از قدمت بیشتری برخوردار بوده و در واقع پایه و اساس گروه دوم را تشکیل می‌دهد.
دانلود فهرست کتاب